Νέο Φορολογικό νομοσχέδιο: (α) Aπό την 1.1.2020 απαλλάσσονται τα Ελληνικά νομικά πρόσωπα από τον φόρο υπεραξίας μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής, υπό προυποθέσεις. Μέχρι σήμερα τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται με 28%. (β) Από την 1.1.2020 μειώνεται ο συντελεστής φορολόγησης των μερισμάτων από 10% σε 5%. (γ) Από την 1.1.2019 ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής γίνεται 24%. Μέχρι σήμερα τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται με 28%. (δ) Μέχρι την 31.12.2022 απαλλάσσονται τα φυσικά πρόσωπα από την υπεραξία μεταβίβασης ακινήτων. (ε) Ο χρόνος παραγραφής των υποθέσεων φοροδιαφυγής για χρήσεις από 2012 και εφεξής περιορίζεται από τα 20 στα 10 έτη. (στ) Μέχρι την 31.12.2019 δεν φορολογείται το ποσό της διαγραφής χρεών νομικών προσώπων προς πιστωτικά ιδρύματα, στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού (ζ) Η φορολόγηση δικαιωμάτων μετοχών (“stock options”) ως παροχή σε είδος επεκτείνεται και στα συγγενικά πρόσωπα εργαζόμενων της επιχείρησης η οποία τα παρέχει, χωρίς καμία βελτίωση στον τρόπο φορολόγησης τους. (η) Θεσπίζεται εναλλακτικός τρόπος φορολόγησης μη κατοίκων Ελλάδος που μεταφέρουν την φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα με πληρωμή ετήσιου φόρου 100.000 ευρώ, εφόσον επενδύουν 500.000 ευρώ και δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος επί τουλάχιστον επτά έτη την τελευταία οκταετία.
Δήλωση πραγματικών δικαιούχων (UBO) – Παράταση προθεσμιών: Η προθεσμία για την καταχώρηση των πραγματικών δικαιούχων νομικών προσώπων στο μητρώο που τηρείται στη ΓΓΠΣ παρατείνεται, για την α΄ ομάδα προσώπων (γραφεία ν. 89 εκτός ναυτιλιακών, δικηγορικές εταιρείες κλπ) έως τις 25 Νοεμβρίου, για την β΄ ομάδα (υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών, μονοπρόσωπες ΑΕ, ΙΚΕ, αλλοδαπές εταιρείες ακινήτων κ.λπ.) έως τις 28 Νοεμβρίου και για την γ΄ ομάδα (λοιπές Α.Ε., ΕΠΕ, ΟΕ, ΕΕ κ.λπ.) έως τις 12 Δεκεμβρίου.
Η είσοδος νέου συνδικαιούχου σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό δεν αποτελεί από μόνη της φορολογητέα πράξη. Η φορολογητέα πράξη μπορεί να προκύψει εάν εν συνεχεία κάποιος συνδικαιούχος χρησιμοποιήσει τα χρήματα του κοινού τραπεζικού λογαριασμού (π.χ. μεταφέροντας τα σε ατομικό τραπεζικό λογαριασμό), εφόσον δεν είναι σε θέση να αποδείξει σε ενδεχόμενο έλεγχο ότι τα μεταφερόμενα χρήματα προέρχονται από την προσωπική του περιουσία. Στην περίπτωση αυτή θα επιβληθεί φόρος δωρεάς για τα ποσά που ο φορολογούμενος δεν καλύπτει με τα νομίμως φορολογηθέντα ή απαλλαγέντα εισοδήματά του.
Παραγραφή φόρου κληρονομιών: Το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή των φόρων και προστίμων στις υποθέσεις φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών δεν μπορεί να ανατρέχει σε διάστημα προ 31-12-2003, έχει δηλαδή υποπέσει σε οριστική παραγραφή. Πρακτικά, αυτό σημαίνει επιπλέον ότι, εάν έχει λάβει χώρα κάποια δωρεά ή γονική παροχή προ 31.12.2003 δεν συνυπολογίζεται στη φορολογική κλίμακα επί επιγενόμενων δωρεών ή κληρονομίας. Εάν για παράδειγμα, πατέρας έχει αποβιώσει το 2018 αφήνοντας σε τέκνο του περιουσία αξίας 600.000 Ευρώ, δεν θα συνυπολογισθεί γονική παροχή που είχε γίνει 600.000 Ευρώ εντός του 2003. Έτσι ο φόρος κληρονομίας που θα καταβληθεί θα είναι 16.500 Ευρώ αντί για 60.000 Ευρώ (αντί δηλαδή να υπολογισθεί με συντελεστή 10%).
Aύριο λήγει η προθεσμία καταχώρησης των πραγματικών δικαιούχων της πρώτης ομάδας στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων που δημιουργήθηκε. Στη πρώτη ομάδα περιλαμβάνονται αλλοδαπές εταιρείες που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του ν. 89/1967 ( όπως τροποποιήθηκε με το ν.3427/2005), ναυτικές εταιρείες του ν.959/1979, αστικές εταιρείες δικηγόρων κλπ. Διευκρινίζεται ότι οι ναυτιλιακές που υπάγονται στον ν. 27/1975 δεν έχουν καμία υποχρέωση καταχώρησης στο εν λόγω μητρώο. Οι προθεσμίες για τους λοιπούς υπόχρεους καταχώρησης είναι: η 1η Νοεμβρίου (κυρίως αλλοδαπές εταιρείες που λειτουργούν στην Ελλάδα) και η 29η Νοεμβρίου (Ανώνυμες Εταιρείες, Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης, προσωπικές εμπορικές εταιρείες κλπ.). Σε όσους δεν συμμορφώνονται, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 10.000 ευρώ, το οποίο σε περίπτωση υποτροπής διπλασιάζεται ενώ επίσης δεν τους χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας.
Απαλλάσσονται από το φόρο κληρονομιάς και περιέρχονται αυτομάτως στους επιζώντες συνδικαιούχους, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου, οι χρηματικές καταθέσεις και τα αμοιβαία κεφάλαια που τηρούνται σε κοινούς λογαριασμούς και χαρτοφυλάκια της ημεδαπής (ν.5638/1932).
Για εισόδημα από μερίσματα αλλοδαπής προέλευσης, ο μειωμένος συντελεστής 10% εφαρμόζεται όταν η απόφαση του αρμοδίου οργάνου έχει ληφθεί μετά την 1.1.2019. Σε περίπτωση που δεν είναι ευχερής η διαπίστωση του χρόνου αυτού, ο μειωμένος συντελεστής εφαρμόζεται όταν ο χρόνος καταβολής των μερισμάτων στον δικαιούχο, μέσω πίστωσης του τραπεζικού λογαριασμού ή με άλλον τρόπο, πραγματοποιείται μετά την 1.1.2019 (ΑΑΔΕ Ε 2092/2019).
Σε λειτουργία τίθεται το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων Νομικών Προσώπων: Κάθε είδους νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που έχουν έδρα στην Ελλάδα ή ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα υποχρεούνται να τηρούν ειδικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, το οποίο συνδέεται με το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων που τηρείται στη Γ.Γ.Π.Σ. του Υπουργείου Οικονομικών.
Με την προαναγγελθείσα μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων στο 24% θα πρέπει να βγουν από τη λίστα των προνομιακών καθεστώτων τόσο η Κύπρος όσο και η Ιρλανδία.
Δεν επιβάλλεται τέλος χαρτοσήμου σε άτυπες συμβάσεις χρηματικής διευκόλυνσης ή δανείου μεταξύ ιδιωτών, με την προϋπόθεση ότι δεν έχουν συνταχθεί ή εκδοθεί σχετικά έγγραφα. Συγκεκριμένα, με τις πρόσφατες ΔΕΔ 1683/2019 και ΔΕΔ 1809/2019, η φορολογική διοίκηση έκανε δεκτό ότι προκειμένου να συντρέχει υποχρέωση χαρτοσήμανσης τέτοιων συμβάσεων θα πρέπει είτε αυτές να έχουν καταρτισθεί εγγράφως με την μορφή ιδιωτικού συμφωνητικού οποιουδήποτε τύπου είτε να έχει εκδοθεί έγγραφη απόδειξη εξόφλησης για την επιστροφή του χρηματικού ποσού από τον οφειλέτη.
Μόνο εφόσον συνοδεύεται από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους τουλάχιστον 200.000 Ευρώ θα είναι δυνατόν εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ) να μετατραπεί σε ανώνυμη εταιρεία (ΑΕ).
Απόδειξη φορολογικής κατοικίας φυσικού προσώπου: Προκειμένου να γίνει αποδεκτό ότι η φορολογική κατοικία φυσικού προσώπου δεν βρίσκεται στην Ελλάδα αλλά σε άλλο κράτος, ειδικά στην περίπτωση που πριν την αιτούμενη αλλαγή η φορολογική κατοικία του φυσικού προσώπου για μακρό χρονικό διάστημα βρισκόταν στην Ελλάδα, το βάρος της απόδειξης των περιστατικών που θεμελιώνουν την αλλαγή το φέρει το φυσικό πρόσωπο.
Στη στήλη της προηγούμενης εβδομάδας, αναφερθήκαμε σε κάποια νομοθετήματα φορολογικού ενδιαφέροντος που επικρίνονται συχνά για το αρνητικό αναπτυξιακό τους πρόσημο, ενώ αποφέρουν πολύ χαμηλά ή μηδαμινά φορολογικά έσοδα. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες πρόσθετες διατάξεις που προβληματίζουν για τους παραπάνω λόγους…
Η φορολογική νομοθεσία πολλές φορές θέτει προσκόμματα στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας, χωρίς τα δημόσια έσοδα να είναι αρκετά υψηλά ώστε να δικαιολογούν τους φραγμούς και τις δυσκολίες που τίθενται. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποια νομοθετήματα που επικρίνονται συχνά για το αρνητικό αναπτυξιακό τους πρόσημο:
Επαναρρυθμίζεται το ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς τους φορείς του Δημοσίου. Συγκεκριμένα, ρητά ορίζεται πια ότι τα χρέη που προέρχονται από το φορολογικό αδίκημα της φοροδιαφυγής του άρθρου 66 του ν. 4174/2013 (ΚΦΔ) θα τιμωρούνται αποκλειστικά με βάση την παραπάνω διάταξη και δεν θα τιμωρούνται παράλληλα και βάσει του αδικήματος της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο (άρθρο 25 του ν. 1882/1990), όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.
Άσκοπη και αντιαναπτυξιακή φαίνεται πλέον η διατήρηση του ειδικού φόρου ακινήτων (15%) στα νομικά πρόσωπα και μάλιστα με τόσο υψηλό συντελεστή: Ο σκοπός της αποκάλυψης των φυσικών προσώπων που είναι πραγματικοί δικαιούχοι των νομικών προσώπων εξυπηρετείται πια με τη σύσταση και λειτουργία του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων. Σημειωτέον ότι ο φόρος αυτός σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού αποδίδει πενιχρά έσοδα, φέροντας συνεπώς αρνητικό δημοσιονομικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.