Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην αποστολή της να καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο ανθεκτική και προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της πανδημίας, έχει μεριμνήσει ώστε πάνω από το 50% του πολυετούς προϋπολογισμού αυτής και του NextGenerationEU να στηρίξει τον εκσυγχρονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω συνεισφοράς πρόσθετων κονδυλίων από άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα και ταμεία, όπως:
- το πρόγραμμα REACT-EU, το οποίο διασφαλίζει την ισορροπημένη ανάκαμψη και τη συνοχή ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ
- το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης («Just Transition Fund») και το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη», που εξασφαλίζουν τη δίκαιη κλιματική και ψηφιακή μετάβαση
- το πρόγραμμα «rescEU» και το «EU4Health», τα οποία επιδιώκουν την ετοιμότητα, την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα
- το πρόγραμμα «Horizon Europe» που προωθεί την έρευνα και την καινοτομία
Πιο συγκεκριμένα, θα δοθούν :
- € 81,4 δισ. για το «Horizon Europe»
- € 70 δισ. για την ανάπτυξη του Μέσου Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας
- Πρόσθετα € 10,2 δισ. για το Μέσο Ανθρωπιστικής Βοήθειας, «Humanitarian Aid»
- € 6,7 δισ. για το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη»
- € 11,3 δισ. για τον μηχανισμό «Σύνδεση της Ευρώπης» για τη διευκόλυνση και την ενίσχυση των διασυνοριακών συνδέσεων
- € 8,4 δισ. για το πρόγραμμα της ενιαίας αγοράς «InvestEU» και τα φορολογικά και τελωνειακά προγράμματα με € 239 εκ. και € 843 εκ. αντίστοιχα
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, οι πηγές χρηματοδότησης έχουν οριστεί ως εξής:
- € 31 δισ. ευρώ του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
- € 1,71 δισ. μέσα από το πρόγραμμα REACT-EU
- € 755 εκ. από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (Just Transition Fund)
- € 365,3 εκ. μέσα από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)
Παράλληλα, αξίζει να σταθούμε και να διερευνήσουμε ένα έργο καθοριστική σημασίας, το οποίο αναμένεται να δώσει περαιτέρω ώθηση στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης.
![extra-icon.jpg]()
Σχέδιο Απολιγνιτοποίησης
Στο πλαίσιο των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα έχει καθοριστεί ρητά η δέσμευση για το κλείσιμο όλων των εγχώριων λιγνιτικών μονάδων έως το 2028.
Λαμβάνοντας υπόψη τη συνθετότητα του εγχειρήματος, το σχέδιο της Απολιγνιτοποίησης βρίσκεται στην καρδιά του προγράμματος που στοχεύει στην επίτευξη μιας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών.
Η υλοποίηση του σχεδίου πρόκειται να στηριχθεί τόσο σε εθνικούς όσο και σε ευρωπαϊκούς πόρους, συνόλου € 5 δισ..
Για τον σχεδιασμό της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, καταρτίστηκε το Master Plan και τα εδαφικά σχέδια μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών τα οποία αποτελούν δυναμικά κείμενα που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνάδουν με την ευρωπαϊκή και εθνική στρατηγική για κλιματική ουδετερότητα.
Συνιστά ένα ζωτικής σημασίας έργο σε εναρμόνιση με τον περιβαλλοντικό και ενεργειακό στόχο για Πράσινη Μετάβαση, καθώς θέτει τα θεμέλια για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο και ανοίγει το δρόμο για την υλοποίηση εμβληματικών ενεργειακών επενδύσεων στις ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας, στο υδρογόνο και στην ηλεκτροκίνηση.
Το όραμα για την επόμενη ημέρα, τη «μετά-λιγνιτική εποχή», συνίσταται αφενός στην προστασία του περιβάλλοντος και αφετέρου στη διασφάλιση και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας και εν γένει της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Η μετάβαση αυτή θα στηριχθεί σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θα έχει τη βάση του σε 5 κρίσιμους πυλώνες:
- Καθαρή ενέργεια, η οποία αποτελεί και τον βασικό πυλώνα
- Έξυπνη αγροτική παραγωγή
- Βιώσιμος τουρισμός
- Βιομηχανία και εμπόριο
- Τεχνολογία και εκπαίδευση βασισμένη στην έρευνα και στην καινοτομία
Το μοντέλο αυτό θα υποστηρίξουν οριζόντιες δράσεις που θα αφορούν σε:
- υλοποίηση φυσικών και ψηφιακών υποδομών
- επανακατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού
- ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και θέσπιση κινήτρων
- προσδιορισμό εναλλακτικών χρήσεων γης
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη στήριξη της απασχόλησης για το άμεσα επηρεασμένο και τοπικά άνεργο ανθρώπινο δυναμικό.
Ήδη σχεδιάστηκε μια ολοκληρωμένη δέσμη κινήτρων κατανεμημένων σε 3 ομάδες:
- Κίνητρα προσέλκυσης νέων παραγωγικών μονάδων
- Κίνητρα διατήρησης υφιστάμενων μονάδων
- Κίνητρα για την υποστήριξη φυσικών προσώπων
Η εφαρμογή του εν λόγω εγχειρήματος αναμένεται να αρχίσει εντός του τρέχοντος έτους, με την αποκατάσταση των εδαφών των λιγνιτικών πεδίων της ΔΕΗ σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, που τίθεται σε άμεση προτεραιότητα. Μέσα από την αποκατάσταση των εδαφών στις προαναφερθείσες περιοχές, αναμένεται να απασχοληθεί σημαντικό μέρος του τοπικού και επηρεαζόμενου ανθρώπινου δυναμικού. Για τη χρηματοδότηση του προγράμματος, θα κινητοποιηθούν πόροι ύψους € 300 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης.
