Insights

Κρίθηκε συνταγματική η αναδρομική εφαρμογή της διάταξης για την προσαύξηση περιουσίας από αδιευκρίνιστη αιτία. Έτσι, επιτρεπτά φορολογείται η προσαύξηση αυτή ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα/ελευθέρια επαγγέλματα. Εννοείται ότι απαιτείται να μην έχει παρέλθει ο προβλεπόμενος χρόνος παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για καταλογισμό φόρου, ο οποίος ορίζεται κατ’ αρχήν στην πενταετία, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που υπάγονται σε δεκαετή και πλέον παραγραφή (ΣτΕ 1897/2016).

Πρόσφατα ανακοινώθηκε από την Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων ότι οι έμμεσοι φόροι αποτελούν περίπου 61 % των δημοσίων φορολογικών εσόδων έναντι μόλις 39% που είναι το ποσοστό των άμεσων φόρων (Ιούνιος 2016). Τα αντίστοιχα ποσοστά τον Ιούνιο του 2015 ανέρχονταν σε 56,1% και 43,9%.

Η φορολογία στην Ελλάδα τόσο για τα νομικά όσο και για τα φυσικά πρόσωπα, όπως επίσης και οι ασφαλιστικές εισφορές που θα ισχύουν από 1.1.2017 υπερβαίνουν κατά πολύ τα ισχύοντα στα γειτονικά κράτη.

Από 1.1.2017 αλλάζουν οι κανόνες που διέπουν τη φορολογική κατοικία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ειδικότερα, οι κανόνες που αφορούν το ειδικό καθεστώς των «non-domiciled resident» αναδιαμορφώνονται προς το αυστηρότερο, αυξάνοντας τη συνολική φορολογική επιβάρυνση των φορολογουμένων που εντάσσονται στο καθεστώς αυτό.

Από 01.01.2017 οποιαδήποτε πώληση ακινήτου που γίνεται από φυσικό πρόσωπο θα επιβαρύνεται με φόρο υπεραξίας, δεδομένου ότι λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2016 το χρονικό διάστημα που ανεστάλη η επιβολή του. Συνεπώς, ελλείψει άλλης παράτασης, ένα φυσικό πρόσωπο-πωλητής ακινήτου στην Ελλάδα θα πληρώνει από το νέο έτος φόρο 15% επί της υπεραξίας που θα προκύπτει από τη μεταβίβαση.

Δεν θα υποβάλλονται μηνυτήριες αναφορές για τα αδικήματα της φοροδιαφυγής που έγιναν μέχρι 31.12.2013, εάν α) η οφειλή καταβληθεί από το φορολογούμενο μέσα στην προβλεπόμενη από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προθεσμία και β) ο φορολογούμενος αποδεχθεί ανεπιφύλακτα την αρχική απόφαση επιβολής φόρου ή προστίμου που εκδόθηκε σε βάρος του με οποιαδήποτε διαδικασία, χωρίς να προβεί στην άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής.

Ποσό τραπεζικού λογαριασμού, το οποίο μεταφέρθηκε ως έμβασμα στο εξωτερικό, είναι δυνατόν να φορολογηθεί ως εισόδημα από ελευθέριο επάγγελμα του δικαιούχου του λογαριασμού, εφόσον το επίμαχο ποσό κριθεί ως περιουσιακή προσαύξηση αγνώστου προελεύσεως. Ωστόσο, σημειώνεται ότι ο κρίσιμος χρόνος του εν λόγω ποσού δεν εντοπίζεται στην χρήση κατά την οποία διενεργήθηκε το έμβασμα, αλλά είτε στην χρήση κατά την οποία το εν λόγω ποσό κατατέθηκε (ως σύνολο ή τμηματικά) στον τραπεζικό λογαριασμό, είτε στην χρήση κατά την οποία προκύπτει ότι επήλθε η προσαύξηση της περιουσίας του φορολογούμενου (ΔΕφΑθ 2128/2016).

Στον έλεγχο των φυσικών προσώπων έχει στρέψει το ενδιαφέρον του το υπουργείο Οικονομικών τα τελευταία χρόνια, με το Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Μεγάλου Πλούτου (ΚΕΦΟΜΕΠ) να επικεντρώνεται στους αυτοαπασχολούμενους, στις offshore εταιρείες και στα εμβάσματα.

Στο ποσό των 159,5 δισ. ευρώ ανήλθε το έλλειμμα ΦΠΑ στην Ε.Ε. για το 2014, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του 2016 που διενεργήθηκε σε όλα τα κράτη μέλη.

Περισσότερες από έξι εκατομμύρια αρχικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων έχουν υποβληθεί για το φορολογικό έτος 2015, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων.

Φορολογικοί έλεγχοι. Οι υποθέσεις που ελέγχονται κατά προτεραιότητα επιλέγονται βάσει κριτήριων ανάλυσης κινδύνου (πρόγραμμα Elenxis). Τα κριτήρια αυτά δεν δημοσιοποιούνται.

Φορολογικά εκτεθειμένες είναι οι επιχειρήσεις που μεταφέρουν εικονικά την έδρα τους εκτός Ελλάδας. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο επιτρέπει στις ελληνικές φορολογικές αρχές να αγνοήσουν τεχνητές διευθετήσεις με σκοπό τη φοροδιαφυγή ή τη φοροαποφυγή, ενώ οι αυστηροί κανόνες για τη φορολογική κατοικία επιτρέπουν στις ελεγκτικές αρχές να θεωρήσουν μια αλλοδαπή εταιρεία ως ελληνική για φορολογικούς σκοπούς (άρα υπόχρεη σε φόρο στην Ελλάδα), εφόσον η εταιρεία αυτή δεν διαθέτει πραγματική υπόσταση, αλλά ελέγχεται και διοικείται από την Ελλάδα.

Κεφαλαιοποιούμενα ή διανεμόμενα λογιστικά κέρδη: Κεφαλαιοποιούμενα ή διανεμόμενα λογιστικά κέρδη για τα οποία δεν έχει καταβληθεί φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων, υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση κατά το έτος κεφαλαιοποίησης ή διανομής τους (Γνωμοδότηση ΝΣΚ 178/2016).

Μη αναγνώριση ζημιών σε εταιρεία που εξαγοράζεται: Πρακτικές δυσκολίες και προβλήματα στις εξαγορές επιχειρήσεων έχει προκαλέσει η διάταξη του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, σύμφωνα με την οποία φορολογικές ζημίες (τόσο του διανυόμενου φορολογικού έτους όσο και της τελευταίας πενταετίας) χάνονται εάν μεταβληθεί η άμεση ή η έμμεση ιδιοκτησία της επιχείρησης σε ποσοστό άνω του 33%.

Μείωση του απαιτούμενου πληρωτέου φόρου για άσκηση έφεσης: Σύμφωνα με προτεινόμενη τροποποίηση, σε περίπτωση άσκησης έφεσης κατά πρωτόδικης απόφασης επί φορολογικής διαφοράς, ο εκκαλών υποχρεούται στην καταβολή ποσού ίσου με το 20% του οφειλόμενου κύριου φόρου (μέχρι τώρα 50%).

Σε 30 ημέρες (αντί των 10) καθορίζεται η προθεσμία εντός της οποίας μπορούν οι φορολογούμενοι να δηλώνουν στη Φορολογική Διοίκηση τυχόν μεταβολές στα στοιχεία της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, με πρόσφατο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή.